Bilim

Periyodik Cetvel (Tablo) Nedir ?

Periyodik Cetvel (Tablo) Nedir ?


Kimyasal elementlerin sınıflandırılmasında kullanılan periyodik tablo, periyodik çizelge, periyodik cetvel ve elementler tablosu gibi farklı isimlerde de anılmaktadır. Periyodik tabloda sıralanan tüm elementler artan atom numaralarına göre listelenmiştir. Periyodik tablo hakkında tarih boyunca birçok bilim adamı çalışma yapmış olsa da tarihte periyodik tablo adındaki ilk çalışma Rus kimyager Dimitri Meldeleyev tarafından atılmıştır. 1869 yılında periyodik tabloyu icat eden Mendeleyev tabloyu artan atom ağırlıklarına göre listelemiştir. Bununla birlikte aynı sınıfa denk gelen elementlerin de benzer özellikleri tekrar etmektedir.

Periyodik tabloda elementler grup, periyot ve bloklara ayrılmıştır. Her bölümün kendine ait belli özellikleri bulunmaktadır.

Periyodik Cetvel Özellikleri


Grup

Periyodik tabloda aynı gruptaki elementlerin dış katmanlarında yer alan elektron dizilimleri aynıdır. Grup denilen birimler, periyodik tabloda yer alan sütunlardır. Bu sütunlarda yer alan elementlerin kimyasal özellikleri de birbiri ile benzerdir. Gruplar 1’den 18’e kadar sayılar ile adlandırıldığı gibi A, B ve rakamlar ile de adlandırılmaktadır.

Periyot

Periyodik tabloda yer alan satırlar, periyot olarak adlandırılır. Tabloda toplam 7 periyot bulunmakla birlikte, en uzun periyot ise 32 element ile 6. periyottur. Bu periyoda gelmesi gereken 14 element, tablonun görünüşünü bozmaması için aşağıya taşınmıştır. 6. periyot elementlerine lantanit, 7. periyot elementlerine ise aktinit adı verilmektedir. Aktinitler de lantanitler gibi tablo dışında 14 element içermektedir.

Blok

Periyodik tabloda elementler S, P, D ve F olmak üzere 4 bloğa ayrılmaktadır. S ve F grupları ana gruplar olmakla birlikte, D ve F grupları yan gruplardır. Hidrojen ve Helyum hariç diğer elementler periyodik tabloda orbital değerlerine göre gruplara ayrılırlar.

Periyodik tabloda soldan sağa ve yukardan aşağı doğru elementler listelendiğinde, birtakım özelliklerin aynı şekilde değiştiği gözlemlenmiştir. Bu özellikler atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatifliktir.

Atom Yarıçapı

Atomların büyüklük hesaplaması yapılırken Van der Waals yarıçapı dikkate alınmaktadır. Buna göre atomun dış katmanında yer alan elektronların arasındaki çekim kuvveti ne kadar güçlü ise atom yarıçapı o kadar küçülür. Örnek verecek olursak ikinci periyot elementleri arasında yer alan lityumun son katmanında yer alan elektronlar 3 proton tarafından çekilirken, florun son katman elektronları 9 proton tarafından çekilir. Bu yüzden soldan sağa gidildikçe yarıçap azalır, yukarıdan aşağı gidildikçe yarıçap artar.

İyonlaşma Enerjisi

Gaz formuna getirilmiş bir atomdan elektron kopartmak için ihtiyaç duyulan enerjiye iyonlaşma enerjisi denir. Periyodik tabloda soldan sağa gidildikçe elektronlar arasındaki çekim kuvveti artmaktadır. Dolayısıyla atomdan bir elektron kopartmak için de daha fazla enerjiye ihtiyaç duyulacaktır. Atomdan elektron kopartmak için ihtiyaç duyulan enerji, elektron ile çekirdek arası uzaklık ile doğru orantılıdır. Bu yüzden soldan sağa gidildikçe iyonlaşma enerjisi artar, yukarıdan aşağıya gidildikçe iyonlaşma enerjisi azalır. Ancak sıralamada 2A ve 5A elementleri küresel simetri özelliğinden dolayı sıralamada farklı yere yerleşmiştir. Doğru iyonlaşma enerjisi sıralaması 1A<3A<2A<4A<6A<5A<7A<8A şeklindedir.

Elektronegatiflik

Bir atomun kimyasal bağ esnasında elektronları kendine çekme gücüne elektronegatiflik adı verilmektedir. Elektronegatifliğin doğrudan bir ölçüm yöntemi olmamakla birlikte iyonlaşma enerjisi ve elektron ilgisi arasındaki aritmetik ortalama olarak da hesaplanmaktadır. Soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe elektronegatiflik artar.

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir